นัดสำรวจพื้นที่ฟรี
ความปลอดภัย

IEC 61851 และ มอก. 62196 คืออะไร

อธิบายมาตรฐานความปลอดภัยของเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าแบบเข้าใจง่าย IEC 61851 โหมดการชาร์จ หัวชาร์จ Type 2 ตาม มอก. 62196 และเช็กลิสต์ที่นิติบุคคลควรตรวจก่อนติดตั้ง

โดย ทีมวิศวกร EVC · เผยแพร่
เครื่องชาร์จ Schneider Charge Pro ติดตั้งบนผนัง

เวลาเลือกผู้ติดตั้งสถานีชาร์จ นิติบุคคลมักเจอคำย่อมาตรฐานหลายตัวในใบเสนอราคา บทความนี้อธิบายว่าแต่ละมาตรฐานหมายถึงอะไร และควรขอดูอะไรจากผู้ติดตั้งก่อนเซ็นสัญญา

IEC 61851 คืออะไร

IEC 61851 เป็นมาตรฐานของคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศว่าด้วยเทคนิคไฟฟ้า (IEC) สำหรับระบบชาร์จรถไฟฟ้าแบบเสียบสาย ครอบคลุมทั้งตัวเครื่องชาร์จ การสื่อสารกับรถ และการป้องกันไฟรั่วไฟดูด หัวใจสำคัญคือการแบ่งการชาร์จเป็น 4 โหมด

โหมดลักษณะเหมาะกับคอนโดไหม
Mode 1เสียบปลั๊กทั่วไปโดยตรง ไม่มีระบบควบคุมหรือป้องกันเฉพาะไม่เหมาะ
Mode 2สายชาร์จพกพาที่มีกล่องควบคุมบนสาย เสียบกับปลั๊กทั่วไปใช้ฉุกเฉินได้ ไม่เหมาะใช้ประจำ
Mode 3เครื่องชาร์จ AC ติดตั้งถาวรบนวงจรเฉพาะ สื่อสารกับรถผ่านสาย Control Pilotเหมาะที่สุด
Mode 4เครื่องชาร์จเร็ว DC แปลงไฟในตัวเครื่องแล้วจ่ายเข้าแบตเตอรี่โดยตรงได้ แต่ต้นทุนและภาระไฟฟ้าสูง

ในโหมด 3 เครื่องชาร์จจะยังไม่จ่ายไฟจนกว่ารถเชื่อมต่อถูกต้อง และจะบอกรถว่าดึงกระแสได้สูงสุดเท่าไร ถ้าเกิดความผิดปกติ ระบบตัดไฟทันที นี่คือเหตุผลที่เครื่องชาร์จติดผนังปลอดภัยกว่าการเสียบปลั๊กทั่วไปมาก

มอก. 62196 คืออะไร

มอก. 62196 เป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทยที่อิงจาก IEC 62196 กำหนดรูปแบบและความปลอดภัยของหัวชาร์จ เต้ารับ และเต้าเสียบ ประเทศไทยใช้หัว Type 2 สำหรับการชาร์จ AC และ CCS2 (Type 2 ที่เพิ่มขั้ว DC อีก 2 ขั้ว) สำหรับการชาร์จเร็ว DC หัวชาร์จที่ผ่านมาตรฐานจะเสียบเข้ากับรถได้พอดี ทนความร้อนจากกระแสสูง และป้องกันไม่ให้นิ้วสัมผัสขั้วไฟ

วสท. เกี่ยวข้องอย่างไร

มาตรฐานด้านบนเป็นเรื่องของตัวอุปกรณ์ แต่ความปลอดภัยจริงขึ้นกับการติดตั้งด้วย วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) จัดทำมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย ซึ่งกำหนดเรื่องขนาดสาย วงจรเฉพาะ การต่อลงดิน และอุปกรณ์ป้องกัน สำหรับเครื่องชาร์จ EV หลักสากล (IEC 60364-7-722) กำหนดให้มีเครื่องตัดไฟรั่วที่ตรวจจับไฟรั่วแบบ DC ได้ด้วย เช่น RCD Type B หรือ Type A ร่วมกับอุปกรณ์ตรวจจับไฟรั่ว DC 6 mA

เช็กลิสต์ก่อนเซ็นสัญญาติดตั้ง

  • เครื่องชาร์จมีเอกสารรับรองตาม IEC 61851 และหัวชาร์จตาม IEC 62196 / มอก. 62196
  • เป็นเครื่องชาร์จ Mode 3 ติดตั้งบนวงจรเฉพาะ ไม่ใช้ปลั๊กร่วมกับโหลดอื่น
  • มีเครื่องตัดไฟรั่วที่เหมาะกับเครื่องชาร์จ EV และระบบต่อลงดินที่ถูกต้อง
  • ออกแบบและควบคุมงานโดยวิศวกรไฟฟ้าที่มีใบอนุญาต
  • มีประกันภัยอุปกรณ์และความรับผิดต่อบุคคลภายนอก
  • มีแผนบำรุงรักษาและช่องทางแจ้งปัญหาที่ชัดเจน

มาตรฐานของ EVC

สถานีชาร์จของ EVC ผ่านมาตรฐาน IEC 61851, มอก. และ วสท. ออกแบบและดูแลโดยวิศวกรไฟฟ้าทุกขั้นตอน มีประกันเครื่องและประกันภัยครบ เครื่องที่ EVC แนะนำคือ PILOT AC 22kW หัว Type 2 (เทียบกับ Schneider Charge Pro) ดูระบบป้องกันทั้งหมดได้ที่ระบบความปลอดภัยของสถานีชาร์จ EV ดูขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ติดตั้ง EV Charger ในคอนโด เริ่มต้นอย่างไร

แหล่งอ้างอิง

คำถามที่พบบ่อย

หัวชาร์จ Type 2 ใช้กับรถยี่ห้อไหนได้บ้าง?

Type 2 เป็นหัวชาร์จ AC มาตรฐานในไทย รถ EV ที่ขายในไทยแทบทุกรุ่นรองรับ เช่น Tesla, BYD, MG, GWM, NETA, Volvo และ BMW

ใช้ปลั๊กไฟบ้านชาร์จรถในคอนโดได้ไหม?

ไม่แนะนำสำหรับการใช้งานประจำในคอนโด ปลั๊กทั่วไปไม่ได้ออกแบบให้จ่ายกระแสสูงต่อเนื่องหลายชั่วโมง ควรใช้เครื่องชาร์จติดผนัง (Mode 3) บนวงจรเฉพาะที่มีอุปกรณ์ป้องกันครบ

IEC 61851 กับ IEC 62196 ต่างกันอย่างไร?

IEC 61851 ครอบคลุมระบบการชาร์จทั้งหมด เช่น โหมดการชาร์จและการป้องกัน ส่วน IEC 62196 ครอบคลุมเฉพาะหัวชาร์จ เต้ารับ และเต้าเสียบ

แหล่งอ้างอิงและมาตรฐาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

พร้อมเพิ่ม EV Charger ให้คอนโดของคุณ?

ทีม EVC สำรวจพื้นที่และนำเสนอแผนการติดตั้งที่เหมาะกับอาคารของคุณ ฟรี ไม่มีข้อผูกมัด

นัดสำรวจพื้นที่ฟรีดูข้อมูลและผลงาน →
ติดต่อสอบถามได้ที่ 080-834-8865 หรือทาง LINE