ชาร์จ AC กับ DC ต่างกันอย่างไร

เปรียบเทียบการชาร์จรถไฟฟ้าแบบ AC และ DC ความเร็ว เวลาชาร์จ ค่าติดตั้ง และภาระระบบไฟฟ้า พร้อมคำแนะนำว่าคอนโดและที่พักอาศัยควรเลือกแบบไหน

โดย ทีมวิศวกร EVC · เผยแพร่ 24 ก.ค. 2569

เครื่องชาร์จ AC แบบติดผนังในลานจอดรถคอนโด เทียบกับเครื่องชาร์จเร็ว DC ด้านนอก

สรุปสั้นๆ

การชาร์จ AC (ไฟฟ้ากระแสสลับ) ส่งไฟเข้าเครื่องแปลงไฟในรถ (On-Board Charger) ได้ราว 7–22 kW ตามที่รถรองรับ เหมาะกับการชาร์จข้ามคืนที่บ้านและคอนโด ส่วน DC (ไฟฟ้ากระแสตรง) แปลงไฟในตัวเครื่องแล้วจ่ายตรงเข้าแบตเตอรี่ ตั้งแต่ราว 30 kW ไปจนถึงหลายร้อย kW ชาร์จได้เร็วกว่ามาก เหมาะกับสถานีริมทาง แต่ค่าเครื่องและภาระระบบไฟฟ้าสูงกว่ามาก สำหรับคอนโด AC คือทางเลือกที่คุ้มค่าและเหมาะสมที่สุด

แบตเตอรี่รถไฟฟ้าเก็บพลังงานเป็นไฟฟ้ากระแสตรง (DC) แต่ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ความต่างระหว่างการชาร์จ AC และ DC จึงอยู่ที่ว่า "การแปลงไฟเกิดขึ้นที่ไหน" ซึ่งส่งผลต่อความเร็ว ราคา และความเหมาะสมกับอาคาร

การชาร์จ AC ทำงานอย่างไร

เครื่องชาร์จ AC ส่งไฟกระแสสลับเข้ารถ แล้วเครื่องแปลงไฟในรถ (On-Board Charger) แปลงเป็น DC เพื่อเก็บในแบตเตอรี่ ความเร็วจึงถูกจำกัดด้วยรถ รถหลายรุ่นรับได้ราว 7 kW เมื่อใช้ไฟเฟสเดียว และ 11 kW หรือ 22 kW เมื่อใช้ไฟ 3 เฟส เครื่อง AC 22 kW ที่ EVC ติดตั้งจะจ่ายไฟเท่าที่รถแต่ละคันรับได้ (อ่านเรื่องเวลาชาร์จ)

การชาร์จ DC ทำงานอย่างไร

เครื่องชาร์จ DC มีเครื่องแปลงไฟขนาดใหญ่อยู่ในตัว จ่ายไฟกระแสตรงเข้าแบตเตอรี่โดยตรงผ่านหัว CCS2 จึงชาร์จได้ตั้งแต่ราว 30 kW ไปจนถึงหลายร้อย kW ขึ้นกับเครื่องและรถ เหมาะกับการเติมพลังระหว่างเดินทาง เช่น ปั๊มน้ำมันหรือห้างสรรพสินค้า

ตารางเปรียบเทียบ AC กับ DC

	AC	DC
แปลงไฟที่ไหน	ในรถ (On-Board Charger)	ในเครื่องชาร์จ
กำลังชาร์จโดยทั่วไป	ราว 7–22 kW (ตามที่รถรองรับ)	ราว 30 kW ถึงหลายร้อย kW
หัวชาร์จในไทย	Type 2	CCS2
เหมาะกับ	บ้าน คอนโด ที่ทำงาน (จอดนาน)	สถานีริมทาง (จอดสั้น)
ค่าเครื่องและติดตั้ง	ต่ำกว่ามาก	สูงกว่าหลายเท่า
ภาระระบบไฟฟ้าอาคาร	ต่ำ	สูงมาก

ชาร์จ AC ใช้เวลานานแค่ไหน

ประเมินคร่าวๆ ได้จาก ความจุแบตเตอรี่ที่ต้องการเติม (kWh) ÷ กำลังชาร์จ (kW) ตัวอย่างเช่น

ขับไปกลับที่ทำงานวันละราว 40 กม. ใช้ไฟประมาณ 6–8 kWh ชาร์จ AC 7 kW ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง
เติมแบตเตอรี่ 60 kWh จากเกือบหมดจนเต็ม ด้วย AC 7 kW ใช้เวลาประมาณ 8–9 ชั่วโมง ซึ่งพอดีกับการจอดข้ามคืน

ตัวเลขจริงขึ้นกับรุ่นรถ อุณหภูมิ และระดับแบตเตอรี่ เพราะช่วงใกล้เต็มรถจะชาร์จช้าลงเพื่อถนอมแบตเตอรี่

คอนโดควรเลือกแบบไหน

สำหรับคอนโด AC เหมาะกว่าเกือบทุกกรณี ลูกบ้านจอดรถหลายชั่วโมงอยู่แล้ว ระบบไฟฟ้าอาคารรองรับได้โดยไม่ต้องปรับปรุงครั้งใหญ่ และติดตั้งได้หลายจุดด้วยงบเดียวกับเครื่อง DC เพียงเครื่องเดียว นี่คือเหตุผลที่ EVC ติดตั้งเครื่อง AC เป็นหลักในคอนโด อ่านเรื่องความปลอดภัยต่อได้ที่IEC 61851 และ มอก. 62196 คืออะไร

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องชาร์จ 22 kW ทำให้รถทุกคันชาร์จได้ 22 kW ไหม?

ไม่ใช่ รถจะชาร์จได้ไม่เกินกำลังของเครื่องแปลงไฟในรถ (On-Board Charger) รถหลายรุ่นรับ AC ได้ราว 7–11 kW เครื่อง 22 kW จะจ่ายไฟเท่าที่รถแต่ละคันรับได้

ชาร์จ AC ข้ามคืนทุกวันทำให้แบตเตอรี่เสื่อมไหม?

การชาร์จ AC เป็นการชาร์จแบบช้าที่สร้างความร้อนในแบตเตอรี่น้อยกว่าการชาร์จเร็ว DC ผู้ผลิตรถส่วนใหญ่จึงแนะนำให้ชาร์จ AC เป็นประจำ และตั้งขีดจำกัดการชาร์จรายวันตามคำแนะนำในคู่มือรถ

คอนโดควรติดตั้งเครื่องชาร์จ DC ไหม?

โดยทั่วไปไม่จำเป็น ลูกบ้านจอดรถข้ามคืนอยู่แล้ว เครื่อง AC ชาร์จได้เพียงพอ ส่วน DC มีต้นทุนสูงและต้องใช้กำลังไฟมาก ซึ่งอาคารส่วนใหญ่ต้องปรับปรุงระบบไฟฟ้าครั้งใหญ่